قلم وصداقت سرمايه اصلي خبرنگاران
کرم محمدی:نیمه دو م مرداد ماه یادآور واقعه تلخی برای ملت ایران به ویژه دستگاه دیپلماسی و اهالی رسانه است. ۱۷ سال پیش در چنین روزهایی خبرهای نگرانکنندهای از کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در مزار شریف افغانستان منتشر میشد. در آن بحبوحه و شرایط احساس و بحرانی؛ خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران چنین گزارش میکند: «مزار شریف سقوط کرد. هفدهم مرداد ماه ۱۳۷۷، اینجا محل کنسولگری ایران در مزار شریف است، من محمود صارمی خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران هستم، گروه طالبان چند ساعت پیش وارد مزار شریف شدند. خبر فوری، فوری. مزار شریف به دست طالبان سقوط کرد، عدهای از افراد طالبان در محوطه کنسولگری دیده میشوند به من بگویید که چه وظیفهای…».
لحظاتی بعد تروریستهای مسلح وابسته به گروه طالبان وارد کنسولگری ایران میشوند و هشت کارمند و یک خبرنگار مستقر در این مکان دیپلماتیک را مظلومانه به شهادت میرسانند. گروه طالبان از همان ابتدای شکلگیری نشان داد که به هیچ یک از اصول و قواعد بینالمللی و ارزشهای انسانی پایبند نیست. آنان برای مخالفان فکری خویش حق حیات قائل نبودند و لذا خیلی راحت آنان را سر میبریدند. برای «زن» در جامعه ارزش قائل نبوده و باوری به درس خواندن آنان نداشته و از اینرو هنوز هم مدارس دخترانه را به آتش میکشند و دخترانی که به مدرسه بروند را تهدید به مرگ کرده و بارها هم تهدیدات خود را عملی کردهاند. برای شعور مردم و حق انتخاب آنان نه تنها اهمیتی قائل نیستند؛ بلکه انگشت کسانی که در تعیین سرنوشت خود شرکت کردهاند؛ قطع مینمایند و از این که مسوولیت آن را بر عهده بگیرند؛ ابایی ندارند… اینان پیش قراولان جهل؛ سیاهی و ظلمات هستند.
یکی از ویژگیهای خبرنگاران موفق؛ شهامت در پیگیری اخبار است؛ تا جایی که در خطرناکترین میدانها حضور مییابند تا بدون واسطه اخبار دست اول را به سمع و نظر مخاطبان برسانند. بدون تردید حضور در مناطق تحت تصرف و یا همجوار گروهی که به هیچ اصول و قاعده انسانی؛ اسلامی و بینالمللی پایبند نیست؛ شجاعت و فداکاری میطلبد شهید محمود صارمی به احسن وجه از آن برخوردار بود. افتخار خبرنگاران این سرزمین آن است که روز شهادت چنین همکار عزیز و از جان گذشتهای به نام روز «خبرنگار» انتخاب شده است. خبرنگاران و از جمله شهید محمود صارمی رسالتش روشنگری است؛ وظیفه کشف حقایق و بازتاب صحیح واقعیات را بر عهده دارند و شهادت امثال شهید صارمی به دست مروجان جهل و نادانی؛ منزلت خبرنگاران را دو چندان میکند.
اهالی قلم در هر جامعهای با دوراندیشی و احساس مسوولیت حلقه واسط مردم و مقامات و مسوولین هستند. از اینرو آنان را رکن چهارم دموکراسی نام نهادهاند. این «رکن» قدرتی جز قلم و صداقتی که از آن میتراود؛ ندارد. خبرنگار؛ با قدرت «قلم» است که صاحبان قدرت و ثروت را کنترل و بر آنان نظارت مینماید. «قلم» نیز از چنان جایگاهی برخوردار است که سورهای از سورههای مبارک قرآن کریم به نام آن نازل و نامگذاری شده است. این که گفتهاند: حقیقت تلخ است؛ واقعیتی است که بارها و بارها خبرنگاران با آن دست و پنچه نرم کردهاند. زیرا برای بیان حقایق سختیها کشیده و رنجها تحمل کردهاند. حرفه خبرنگاری؛ حرفهای شریف و مورد وثوق مردم است. خبرنگاران علیرغم آن که از پست و مقام و مکنت چندانی برخوردار نیستند؛ اما همواره در بین افکار عمومی جایگاهی قابل احترام داشتهاند. امانتداری در بیان اخبار و رویدادها؛ استقامت و پشتکار در راه رسیدن به حقیقت و صداقت در گفتار و کردار؛ از ویژگیهای آنان است. هر کجا اهالی مطبوعات در پیگیری خبرها؛ بازتاب به موقع آنها؛ نقد وضعیت موجود و نظارت بر عملکرد مدیران قوای مختلف جامعه؛ آزادانه عمل کردهاند؛ آن جوامع کمتر دچار فساد اقتصادی و ناتوانی مدیریتی شدهاند.
همانگونه که قلم زدن توام با «صداقت» سرمایه اصلی و قدرت برتر اهالی قلم و رسانه است؛ فراموش نکنیم که ورود پدیده شوم و مذمومی به نام «دروغ» بدون شک بلای خانمانسوزی است که میتواند در دراز مدت درخت تنومند و با وقار حرفه شریف خبرنگاری را از پای در آورد. حب و بغضهای سیاسی باعث میشود تا اندک افرادی در این عرصه مسائل را یا سیاه سیاه یا سفید سفید ببینند و افتادن در این ورطه خطری مهلک برای عرصه زیبای خبررسانی است. نشر اخبار دروغ شاید در کوتاه مدت مخاطب جلب کند اما وقتی مانند فواره فرو نشست؛ اولین دستاورد دروغها؛ بیاعتمادی افکار عمومی است. از این منظر بیشاز پیش باید مواظب و مراقب باشیم تا حریم مقدس «قلم» به دروغ آلوده نگردد.
از زمان حضور آقای دکتر حسن روحانی در ساختمان ریاستجمهوری؛ بیشاز دو سال سپری میشود. در این مدت دولت «تدبیر و امید» به گواهی مطالبی که در نقد آن منتشر شده است؛ و در مقایسه با دولت سابق؛ بالاترین درجه نقدپذیری را از خود به نمایش گذاشته است. در بسیاری از موارد کار از انتقاد گذشته و تهمت و دروغ را نیز تحمل کرده است. البته از دولتی که یک شخصیت حقوقدان در راس آن است؛ و اکثریت مدیران رده بالای آن از شخصیتهای مبارز راه پیروزی انقلاب اسلامی و قاطبه مدیران میانیاش هم از ایثارگران و رزمندگان دوران دفاع مقدس و دلبستگان جمهوری اسلامی و رهروان صادق مقام معظم رهبری هستند؛ انتظاری جز این نمیرود. در پایان؛ ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهید صارمی و شهدای کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در مزار شریف؛ روز «خبرنگار» را به همه آنانی که جزبه کشف حقیقت؛ بازتاب توام با امانتداری خبرها و تلاش برای سالمسازی محیط جامعه نمیاندیشند؛ صمیمانه تبریک عرض مینمایم.